"เดือนนี้เข้าโรงบาล 2 รอบแล้วค่ะ" "รอบแรกอยู่ ICU" ลูกสาวคนหนึ่งพิมพ์มาบอกผมเมื่อ 26 กันยายนที่ผ่านมาครับ พ่อของเขาอายุ 71 ปี เป็นถุงลมโป่งพองอยู่ เดือนนั้นกำเริบหนักจนต้องเข้าโรงพยาบาลไปแล้วสองรอบ
คุณเคยเป็นแบบนี้ไหมครับ หรือคนที่บ้านเป็นอยู่
ตอนที่พ่อออกจากโรงพยาบาลกลับมาบ้าน หลายคนในบ้านจะใจชื้นทันที คิดว่าผ่านจุดที่น่ากลัวที่สุดมาแล้ว แต่ลูกสาวคนนี้ไม่ได้รู้สึกแบบนั้นเลยครับ แกบอกผมตรงๆ ว่า "ตอนนี้พี่จิตตกไปแล้ว" "ต้องคอยระวังอาการตลอด" "ไม่อยากเข้าโรงบาลบ่อยๆคะ" แล้วพิมพ์มาอีกคำเดียวสั้นๆ ว่า "กลัว"
"ตอนนี้พี่จิตตกไปแล้ว"
ลูกสาว · เล่าถึงพ่อ · อายุ 71 ปี
ที่ลูกสาวคนนี้วางใจไม่ได้นั้นถูกแล้วครับ ช่วงแรกๆ หลังออกจากโรงพยาบาลคือช่วงที่เสี่ยงต้องกลับเข้าไปอีกมากที่สุด ไม่ใช่ตอนที่ยังอยู่ใน ICU เพราะตอนอยู่ ICU มีพยาบาลเช็คให้ตลอด แต่กลับมาบ้านแล้วไม่มีใครมาวัดให้ทุกชั่วโมง ปอดกับกล้ามเนื้อหายใจที่ยังไม่ฟื้นตัวดีต้องทำงานเองล้วนๆ สิ่งที่ทำได้คือสังเกตอาการที่บ้านให้เป็น จะได้รู้ก่อนจะสายเกินไป
ถ้าเป็นเคสนี้ ผมดูแลแบบนี้ครับ
ทำไมออกจากโรงพยาบาลแล้ว ยังวางใจไม่ได้
ตอนอยู่ ICU มีพยาบาลเช็คค่าออกซิเจนให้ตลอด มีเครื่องมือเฝ้าดูอาการทุกวินาที แต่พอกลับมาอยู่บ้าน ไม่มีใครมาวัดให้ทุกชั่วโมงแบบนั้นอีกแล้ว ปอดกับกล้ามเนื้อหายใจของพ่อที่ยังไม่ฟื้นตัวดี ต้องทำงานเองล้วนๆ
แล้วช่วงนี้ยังมีอีกจุดที่อันตรายซ่อนอยู่ครับ ร่างกายที่เพิ่งกำเริบหนักมา ภูมิต้านทานยังไม่กลับมาเต็มที่ ติดเชื้อซ้ำนิดเดียวก็ทรุดเร็วกว่าตอนร่างกายยังแข็งแรง คนเป็นถุงลมโป่งพองติดเชื้อทางเดินหายใจซ้ำได้ง่ายกว่าคนทั่วไปอยู่แล้ว ผมเล่าไว้ละเอียดว่าทำไมถึงเป็นแบบนั้นในถุงลมโป่งพองคือปอดบวมไหม
แล้วทุกครั้งที่กำเริบ ถุงลมที่เสียไปจะเสียแบบถาวร ไม่กลับมาอีก กำเริบรอบนี้ของพ่อเลยไม่ใช่แค่ "ผ่านไปแล้ว" แต่เป็นปอดที่เหลือพื้นที่น้อยลงไปอีกขั้น ผมเล่าไว้ในพ่นแล้วโล่งแป๊บเดียว ว่าทำไมกำเริบแต่ละครั้งเสียถุงลมมากกว่าอยู่เฉยๆ เป็นเดือน
สมมติมีคนสองคน เพิ่งออกจาก ICU มาเหมือนกัน
ผมไม่โกหกคุณนะ ทางของคนที่จดทุกวันเหนื่อยใจกว่ามากครับ ต้องคอยสังเกตตลอดเวลา บางทีก็กลัวจนนอนไม่หลับเหมือนลูกสาวคนนี้เลย แต่มันทำให้รู้ตัวก่อนจะสายเกินไป
ถ้าเป็นผม ผมเลือกทางที่สองครับ เพราะการเฝ้าระวังที่เหนื่อยใจ ยังดีกว่าการมารู้ตัวอีกทีตอนนั่งรอหน้าห้อง ICU อีกรอบ
จดอะไรที่บ้าน ถึงจะรู้ก่อนจะสายเกินไป
ไม่ต้องจดซับซ้อนครับ สองอย่างนี้พอ
- เหนื่อยง่ายขึ้นกว่าเมื่อวานไหม เดินเท่าเดิมแต่เหนื่อยมากขึ้นหรือเปล่า
- ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเขียวคล้ำไหม
จดง่ายๆ ลงกระดาษแปะตู้เย็นก็พอ เทียบกับเมื่อวันก่อนได้ทันที ไม่ต้องรอให้หมอถามถึงจะนึกออก
ส่วนความฝันเล็กๆ ของลูกสาวคนนี้ที่อยากให้พ่อ "ใช้ชีวิตประจำวันได้ปกติ" กับ "เดินมากไม่เหนื่อย" ไม่ต้องรอให้พ่อหายเหนื่อยร้อยเปอร์เซ็นต์ก่อนค่อยเริ่มนะครับ เริ่มจากเดินสั้นๆ แบ่งเป็นช่วงๆ แล้วค่อยเพิ่ม ผมเล่าวิธีผ่อนแรงไว้ในทำไมออกแรงนิดเดียวก็เหนื่อยจัด และวิธีตั้งเป้าดูแลผู้สูงอายุแบบไม่หักโหมไว้ในดูแลพ่อแม่สูงวัย เป้าหมายคือไม่ทรมาน
เหนื่อยใจแบบลูกสาวคนนี้ ไม่ผิดเลยครับ
"จิตตก" "กลัว" "ต้องคอยระวังอาการตลอด" ไม่ใช่เรื่องที่ต้องเก็บไว้คนเดียวนะครับ คนดูแลที่เพิ่งผ่านเรื่องแบบนี้มา เหนื่อยใจได้ ไม่ผิดเลย
สิ่งที่ช่วยได้จริงไม่ใช่การบอกให้เลิกกลัว แต่คือการรู้ไว้ก่อนว่าถ้าเกิดอะไรขึ้น ต้องทำอะไร พอรู้แล้ว ความกลัวแบบไม่มีแผนก็เบาลงได้เยอะครับ
ช่วงนี้ยาที่หมอสั่งกลับบ้านด้วย สำคัญมากครับ ไม่ว่าจะรู้สึกดีขึ้นแค่ไหนก็ตาม จะหยุด จะลด จะเปลี่ยนยา ต้องให้หมอบอกเท่านั้น ถ้ากำลังคิดจะหยุดเพราะเรื่องไหนก็ตาม ผมตอบไว้ในยาพ่นไม่พ่นได้ไหม หยุดเองได้ไหม
แบบนี้ต้องรีบไปหาหมอ หรือไปโรงพยาบาลเลย
- เหนื่อยหอบมากขึ้นกว่าเดิมชัดเจน
- เสมหะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเข้ม เขียว หรือมีเลือดปน
- มีไข้
- เหนื่อยจนพูดไม่จบประโยค
- ริมฝีปากหรือปลายเล็บเขียวคล้ำ
- ซึม สับสน เรียกแล้วตอบช้าผิดปกติ
ยิ่งเพิ่งออกจาก ICU มาแบบพ่อของลูกสาวคนนี้ ยิ่งต้องคิดไว้ก่อนเลยว่าถ้าเกิดอาการแบบนี้ขึ้นมา จะโทรหาใคร จะไปโรงพยาบาลไหน อย่ารอให้ถึงวันนั้นแล้วค่อยคิดครับ
คำถามที่คนทักมาถามบ่อย
ออกจากโรงพยาบาลมาแล้ว ทำไมยังเสี่ยงกว่าตอนอยู่ ICU อีก?
เพราะตอนอยู่ ICU มีคนเช็คอาการให้ตลอดเวลา แต่กลับมาบ้านแล้ว ปอดกับกล้ามเนื้อหายใจที่ยังไม่ฟื้นตัวดีต้องทำงานเอง ติดเชื้อซ้ำนิดเดียวก็ทรุดเร็วกว่าตอนร่างกายยังแข็งแรง
จดอาการทุกวันแล้วยังรู้สึกกลัวอยู่ดี ทำผิดหรือเปล่า?
ไม่ผิดครับ การจดไม่ได้ทำให้ความกลัวหายไปทันที แต่ทำให้รู้ว่าถ้าเกิดอะไรขึ้นต้องทำอะไร ความกลัวแบบมีแผนรองรับ เบากว่าความกลัวแบบไม่รู้จะทำอะไรเยอะ
พ่อเพิ่งออกจาก ICU เดินได้น้อยมาก ต้องรอให้หายดีก่อนค่อยให้เดินไหม?
ไม่ต้องรอครับ เริ่มจากเดินสั้นๆ ในบ้านก่อน แบ่งเป็นช่วงๆ แล้วค่อยเพิ่มทีละนิด อยู่เฉยๆ นานๆ กล้ามเนื้อจะยิ่งอ่อนแรงลง เหนื่อยง่ายขึ้นไปอีก
วันนี้ลองหากระดาษแปะตู้เย็น จดสองอย่างครับ วันนี้เหนื่อยกว่าเมื่อวานไหม ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเขียวคล้ำไหม ทำทุกวันไปสักสองสัปดาห์ ไม่ต้องซื้ออะไรเลยครับ แต่มันจะบอกได้ว่าต้องรีบโทรหาหมอหรือยัง
แล้วคุณหละ..?
ถ้าพ่อแม่คุณเพิ่งออกจากโรงพยาบาลมา คุณสังเกตอะไรเป็นพิเศษบ้างครับ มาเล่าให้ผมฟังหน่อยได้นะครับ ^_^
ทักมาเล่าให้ผมฟังใน Messengerถ้ามีคนในครอบครัวเป็นถุงลมโป่งพอง ส่งบทความนี้ให้เค้าอ่านด้วยนะครับ
คำพูดทั้งหมดในบทความนี้มาจากข้อความที่คนทักมาปรึกษาผมจริง ไม่ระบุชื่อเต็มและที่อยู่ · บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล เรื่องยาทุกอย่างต้องผ่านหมอที่ดูแลคุณอยู่
ผมขาย BLB U เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสำหรับคนเป็นถุงลมโป่งพอง มีเลข อย. 26-1-10867-5-0049 ผลิตจากโรงงานมาตรฐาน GMP ครับ
BLB U ไม่ใช่ยานะครับ ใช้แทนยาที่หมอให้ไม่ได้ ถ้าคุณเป็นโรคตับ โรคไต หรือทานยาละลายลิ่มเลือดอยู่ ผมไม่แนะนำให้ทานครับ
ดูรายละเอียด BLB Uอ่านต่อ
โล่งแป๊บเดียว แล้วกลับมาแน่นอีก
พ่นแล้วโล่งได้ไม่กี่ชั่วโมง โดยเฉพาะตอนกลางคืน แบบนี้แปลว่ายายังทำงานอยู่นะครับ แต่ช่วงที่โล่งยาวหรือสั้น มันบอกได้ว่าโรคยังคุมอยู่ หรือเริ่มคุมไม่อยู่แล้ว
ไม่พ่นได้ไหม หยุดเองได้ไหม
อยากหยุดยาพ่น เพราะกลัวติด กลัวผลข้างเคียง หรือรู้สึกว่าดีขึ้นแล้ว เหตุผลที่คนอยากหยุดมีอยู่ 4 ข้อ และทุกข้อมีทางที่ดีกว่าการหยุดเองครับ
ทำไมออกแรงนิดเดียวก็เหนื่อยจัด
ทำไมทำงานใช้แรงแล้วเหนื่อยเร็วกว่าเมื่อก่อน ผมมี 5 วิธีผ่อนแรงในชีวิตประจำวัน ที่คนเป็นถุงลมโป่งพองใช้กันจริงๆ ไม่ต้องทนฝืนทำจนหอบครับ