ถุงลมโป่งพองคือปอดบวมไหม ทำไมติดปอดบวมซ้ำบ่อย (แยกถุงลมโป่งพองกับปอดบวมให้ชัด)

"โรคถุงลมโป่งพองถ้าใช้ภาษาขาวบ้านคือโรคปอดบวมใช่ไหม!!?" คุณ ค. อายุ 68-69 ปี พิมพ์มาถามผมตรงๆ แบบนี้เมื่อ 9 ธันวาคมที่ผ่านมาครับ

คุณเคยสงสัยแบบนี้ไหมครับ หรือคนที่บ้านสงสัยอยู่

ชื่อคล้ายกัน อาการคล้ายกัน คุณ ค. เลยคิดว่าสองโรคนี้คือโรคเดียวกัน แล้วแกยังถามต่ออีกคำถามที่คาใจมานาน

"ทำไมระบบปอดเมื่อเสียหายไม่สามารถซ่อมแซมตนเองหรืออุดยามห้ฟื้นตัวขึ้นมาใหม่ได้ครับ!?"

คุณ ค. · อายุ 68-69 ปี

ถ้าเป็นเคสคุณ ค. ผมอธิบายแบบนี้ครับ

ถุงลมโป่งพอง กับ ปอดบวม ต่างกันตรงไหน

ถุงลมโป่งพองคือถุงลมเล็กๆ ในปอดที่โดนบุหรี่หรือสารระคายเคืองทำลายจนยืดบางลง เหมือนลูกโป่งยางที่ยืดจนหมดสภาพ ไม่กลับมากระชับเหมือนเดิม ส่วนปอดบวมคือการติดเชื้อในเนื้อปอด ทำให้มีน้ำหรือหนองเข้าไปแทนที่อากาศ แต่รักษาทันแต่ละรอบแล้วกลับมาปกติได้ ถ้าอยากรู้ว่าถุงลมพังจนยืดบางแบบนี้ได้ยังไง ผมเล่าไว้ละเอียดในถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร ครับ

ทำไมคนเป็นถุงลมโป่งพองถึงติดปอดบวมซ้ำบ่อย

ตรงนี้แหละครับคือจุดที่สองโรคนี้มาเกี่ยวกัน คนเป็นถุงลมโป่งพองขับเสมหะออกได้ไม่ดี เพราะขนเล็กๆ ที่คอยโบกเสมหะออกจากหลอดลมโดนควันทำลายไปแล้ว เสมหะเลยค้างอยู่ในท่อ เชื้อโรคชอบที่อับชื้นแบบนี้ สะสมจนลุกลามเป็นปอดบวมได้ง่ายกว่าคนทั่วไป

พอติดเชื้อปอดบวมแต่ละรอบ ปอดที่เหลืออยู่ก็ต้องทำงานหนักขึ้น แล้วถุงลมที่เสียไปจากรอบที่กำเริบ ก็เสียแบบถาวร ไม่กลับมาอีก ยิ่งติดซ้ำบ่อย ถุงลมที่เหลือก็ยิ่งน้อยลงไปทุกที เรื่องนี้ผมเล่าแยกไว้ในพ่นแล้วโล่งแป๊บเดียว ว่าทำไมกำเริบแต่ละครั้งเสียถุงลมมากกว่าอยู่เฉยๆ เป็นเดือน

สังเกตตัวเอง หรือปล่อยไว้ เลือกทางไหน

สมมติมีคนสองคนเป็นถุงลมโป่งพองเหมือนกัน ไอมีเสมหะเปลี่ยนสีเหมือนกัน

ผมไม่โกหกคุณนะ ทางของคนที่สองดูจุกจิกครับ ต้องสังเกตตัวเองตลอด ต้องไปหาหมอบ่อยกว่าที่คิดว่าจำเป็น

ถ้าเป็นผม ผมเลือกคนที่สองครับ เพราะถุงลมที่เหลือมีเท่าไหร่ก็เท่านั้น ยิ่งกันปอดบวมซ้ำเติมได้ ก็ยิ่งรักษาลมหายใจที่เหลือไว้ได้นาน ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี กับวัคซีนปอดอักเสบตามที่หมอแนะนำ เป็นวิธีตัดวงจรนี้ที่ง่ายที่สุดแล้วครับ

แบบนี้ต้องรีบไปหาหมอ ไม่ต้องรอ

คำถามที่คนทักมาถามบ่อย

ถุงลมโป่งพองที่เสียไปแล้ว ซ่อมแซมตัวเองได้ไหม

ไม่ได้ครับ คำถามนี้คุณ ค. ถามผมตรงๆ เลย ถุงลมที่ยืดบางจนพังไปแล้ว ไม่มีทางกลับมากระชับเหมือนเดิม ต่างจากปอดบวมที่รักษาทันแต่ละรอบแล้วกลับมาปกติได้ ยังไม่มียาตัวไหนในโลกซ่อมถุงลมที่พังแล้วได้ ถ้าอยากรู้กลไกว่าทำไมซ่อมไม่ได้ ผมเล่าไว้ในถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

ปอดบวมที่หายแล้ว จะกลับมาเป็นซ้ำได้อีกไหม

ได้ครับ ถ้าต้นเหตุที่ทำให้เสมหะค้างและขับเสมหะไม่ดียังอยู่ ก็มีโอกาสติดเชื้อซ้ำได้อีก เพราะแบบนี้ถึงต้องป้องกันไว้ก่อน ไม่ใช่รอให้หายแล้วค่อยนิ่งใจ

ฉีดวัคซีนปอดอักเสบแล้ว จะไม่เป็นปอดบวมอีกเลยไหม

วัคซีนช่วยลดโอกาสและความรุนแรงได้ครับ ไม่ได้การันตีว่าจะไม่เป็นเลย แต่ก็ยังดีกว่าไม่ฉีด ลองถามหมอที่ดูแลว่าควรฉีดตัวไหนบ้างตามอายุและโรคประจำตัว

แล้วคุณหละ..?

ปีที่ผ่านมาคุณหรือคนที่บ้านติดเชื้อทางเดินหายใจจนต้องนอนโรงพยาบาลกี่ครั้งแล้วครับ มาเล่าให้ผมฟังหน่อยได้ไหมครับ ^_^

ทักมาเล่าให้ผมฟังใน Messenger

ถ้ามีคนในครอบครัวเป็นถุงลมโป่งพอง ส่งบทความนี้ให้เค้าอ่านด้วยนะครับ

คำพูดทั้งหมดในบทความนี้มาจากข้อความที่คนทักมาปรึกษาผมจริง ไม่ระบุชื่อเต็มและที่อยู่ · บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล เรื่องยาทุกอย่างต้องผ่านหมอที่ดูแลคุณอยู่

อ่านต่อ

อาการ

โล่งแป๊บเดียว แล้วกลับมาแน่นอีก

พ่นแล้วโล่งได้ไม่กี่ชั่วโมง โดยเฉพาะตอนกลางคืน แบบนี้แปลว่ายายังทำงานอยู่นะครับ แต่ช่วงที่โล่งยาวหรือสั้น มันบอกได้ว่าโรคยังคุมอยู่ หรือเริ่มคุมไม่อยู่แล้ว

รู้จักโรค

ถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

พาไปดูข้างในปอดตั้งแต่ต้นจนจบ ปอดปกติทำงานยังไง ถุงลมโป่งพองเข้าไปทำอะไรตรงไหน ทำไมถึงหอบ แล้วทำไมถึงไม่หายขาด ผมเล่าเป็นภาพ ไม่ใช้ศัพท์หมอครับ

เริ่มอ่านที่นี่

พ่นยามาตั้งนาน ทำไมยังไม่ดีขึ้นสักที

พ่นยาแล้วโล่งแป๊บเดียว เดี๋ยวก็กลับมาเหนื่อยอีก ไม่ใช่เพราะคุณใช้ยาผิดนะครับ ผมเล่าไว้ว่ายาพ่นแก้อะไรได้ แก้อะไรไม่ได้ แล้วอีกครึ่งที่เหลือเราทำเองได้ยังไง