"เป็นเองเลยค่ะตอนนี้อยู่ตัวคนเดียวนอนไม่ค่อยใด้หายใจลำบากต้องนั่งค่ะถึงจะหลับใด้ตอนนี้อายุ58แล้วค่ะ" คุณ N. อายุ 58 ปี พิมพ์มาบอกผมเมื่อ 5 กันยายนที่ผ่านมาครับ
คุณเคยเป็นแบบนี้ไหมครับ หรือคนที่บ้านเป็นอยู่
คุณ N. อยู่คนเดียว กลางคืนหายใจลำบากจนนอนราบไม่ได้ ต้องนั่งถึงจะหลับได้ ผมถามแกว่ากลัวอะไรที่สุด แกตอบสั้นๆ แต่หนักมากครับ
"กลัวตายก่อนวัยอยากอยู่นานๆ"
คุณ N. · 58 ปี · อยู่คนเดียว
"ต้องนั่งหลับ" ไม่ใช่เรื่องเล็กครับ มันคือสัญญาณว่าปอดเริ่มทำงานไม่พอ เพราะตอนนอนราบกะบังลมขยับได้น้อยลง เลือดคั่งในปอดมากขึ้น เป็นข้อมูลที่หมออยากรู้มากที่สุด แต่คนไข้ส่วนใหญ่ไม่เคยบอก ถ้าอยู่คนเดียวด้วย กฎมีข้อเดียวคือต้องมีคนอย่างน้อยหนึ่งคนรู้เรื่องอาการเราอยู่ใกล้ตัวที่สุด
ถ้าเป็นเคสคุณ N. ผมดูแลแบบนี้ครับ
ทำไม "ต้องนั่งหลับ" ไม่ใช่แค่นอนไม่หลับธรรมดา
หลายคนคิดว่านั่งหลับก็ยังหลับได้ ไม่ตายก็พอแล้ว แต่ไม่ใช่เลยครับ ตอนนอนราบ กะบังลมขยับได้น้อยลง เลือดคั่งในปอดมากขึ้น คนที่ปอดแย่อยู่แล้วเลยต้องลุกมานั่ง ร่างกายหาท่าที่หายใจได้ให้เองแบบนี้
ผมเล่าละเอียดไว้แล้วว่าทำไมนอนราบแล้วหายใจยากขึ้นในนอนราบไม่ได้ ต้องนั่งหลับทุกคืน และทำไมช่วงกลางคืนถึงหนักกว่ากลางวันในพ่นแล้วโล่งแป๊บเดียว กลางคืนกลับมาแน่นอีก ครับ สิ่งที่ผมอยากย้ำกับคุณ N. คือ อาการนี้เป็นเรื่องที่หมอต้องรู้ แต่คนไข้ส่วนใหญ่ไม่เคยบอก เพราะคิดว่าแค่นอนไม่หลับธรรมดา
กฎข้อเดียวสำหรับคนอยู่คนเดียว
สมมติมีคนสองคน เป็นโรคปอดเหมือนกัน อยู่คนเดียวเหมือนกัน กลางคืนต้องนั่งหลับเหมือนกัน
ทางที่สองมันอายครับ ต้องเอ่ยปากบอกคนอื่นว่าตัวเองอยู่คนเดียวแล้วอาจมีปัญหา บางคนรู้สึกเหมือนเป็นภาระ แต่วันที่อาการกำเริบจริงๆ ไม่มีใครอยากสู้อยู่คนเดียว การมีคนรู้ล่วงหน้าไว้แค่คนเดียว อาจเป็นระยะห่างระหว่างแค่เหนื่อย กับเรื่องที่สายเกินไป
เตรียมตัวไว้ก่อน 3 อย่าง ไม่ต้องรอให้เกิดเหตุ
1. บอกหมอตรงๆ ว่าต้องนั่งหลับทุกคืน
ไม่ใช่แค่บอกว่านอนไม่หลับ ให้บอกชัดๆ ว่าต้องลุกนั่งทุกคืนหรือไม่ นานแค่ไหนแล้ว หมอจะได้ปรับดูแลให้ทันก่อนจะแย่ลงไปกว่านี้
2. ให้เพื่อนบ้านหรือคนที่ไว้ใจรู้ไว้สักคน
แค่บอกว่าถ้าเช้าไหนไม่เปิดประตูบ้าน หรือโทรไม่รับ ให้ทำยังไงต่อ เท่านี้ก็พอครับ
3. เซฟเบอร์ 1669 ไว้ในมือถือ
เผื่อฉุกเฉิน หยิบใช้ได้ทันทีไม่ต้องมานั่งหาเบอร์ตอนเหนื่อย
แบบนี้ต้องรีบไปหาหมอ หรือไปโรงพยาบาลเลย
- เมื่อก่อนนอนราบได้ปกติ แล้วจู่ๆ นอนราบไม่ได้ขึ้นมา
- ต้องนั่งหลับถี่ขึ้นหรือหนักขึ้นกว่าเดิม
- เสมหะเปลี่ยนสีหรือเปลี่ยนปริมาณ
- มีไข้
- เหนื่อยจนพูดไม่จบประโยค
- ริมฝีปากหรือปลายเล็บเขียวคล้ำ
- ซึม สับสน เรียกแล้วตอบช้าผิดปกติ
ยิ่งอยู่คนเดียวแบบคุณ N. ยิ่งต้องคิดไว้ก่อนเลยว่าถ้าเกิดอาการแบบนี้กลางดึก จะโทรหาใคร จะไปโรงพยาบาลยังไง อย่ารอให้ถึงคืนนั้นแล้วค่อยคิดครับ
ภาพฝันเล็กๆ ที่อยากกลับไปทำ
ผมถามคุณ N. ว่าถ้าหายใจดีขึ้น อยากกลับไปทำอะไรที่สุด แกบอกว่าอยาก
"เดินออกไปใส่บาตรตอนเย็นใด้ไปออกกำลังกายเหมื่อนเมื่อก่อน"
คุณ N. · 58 ปี
ภาพฝันแบบนี้ไม่ต้องรอให้หายดีร้อยเปอร์เซ็นต์ก่อนค่อยเริ่มนะครับ เริ่มจากเดินสั้นๆ แล้วค่อยเพิ่ม แบ่งเป็นช่วงสั้นๆ แทนที่จะทำรวดเดียว ผมเล่าวิธีผ่อนแรงไว้ในทำไมออกแรงนิดเดียวก็เหนื่อยจัด ครับ
วันนี้ลองคิดดูว่า ถ้าคืนนี้อาการกำเริบ คุณจะโทรหาใครก่อนคนแรก แล้วเซฟเบอร์นั้นกับเบอร์ 1669 ไว้ในมือถือให้เรียบร้อย ไม่ต้องซื้ออะไรเลยครับ แต่ทำแล้วอุ่นใจขึ้นทันที
คำถามที่คนทักมาถามบ่อย
อยู่คนเดียว ไม่มีใครรู้เรื่องอาการเลย ควรทำอะไรก่อน
เริ่มจากคนที่ใกล้ตัวที่สุดครับ เพื่อนบ้าน ญาติที่โทรถึงกันได้ หรือ อสม. ในพื้นที่ แค่บอกให้รู้ว่าเราเป็นอะไร แล้วถ้าติดต่อไม่ได้ให้ทำยังไง ไม่ต้องเล่าทุกรายละเอียด
บอกเพื่อนบ้านแล้วอาย กลัวเป็นภาระ ทำไงดี
เข้าใจเลยครับ แต่ลองคิดกลับกัน การให้เพื่อนบ้านรู้ล่วงหน้า ไม่ใช่การขอให้เขามาดูแลเราทุกวัน แค่ขอให้รู้ไว้เผื่อวันที่จำเป็นจริงๆ คนส่วนใหญ่ยินดีรับรู้เรื่องแบบนี้มากกว่าที่คิด
ต้องนั่งหลับทุกคืนมานานแล้ว เท่าเดิมตลอด ยังต้องห่วงไหม
ถ้าเป็นแบบเดิมมานาน ไม่ได้หนักขึ้น ก็คือเป็นแบบนั้นอยู่แล้ว แต่ถ้าหนักขึ้นเรื่อยๆ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย ต้องให้หมอดูครับ
แล้วคุณหละ..?
ถ้าคุณหรือคนที่บ้านต้องนั่งหลับตอนกลางคืน มีใครรู้เรื่องนี้อยู่บ้างไหมครับ มาแชร์ประสบการณ์กันได้นะครับ ^_^
ทักมาเล่าให้ผมฟังใน Messengerถ้ามีคนในครอบครัวเป็นถุงลมโป่งพอง ส่งบทความนี้ให้เค้าอ่านด้วยนะครับ
คำพูดทั้งหมดในบทความนี้มาจากข้อความที่คนทักมาปรึกษาผมจริง ไม่ระบุชื่อเต็มและที่อยู่ · บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล เรื่องยาทุกอย่างต้องผ่านหมอที่ดูแลคุณอยู่
ผมขาย BLB U เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสำหรับคนเป็นถุงลมโป่งพอง มีเลข อย. 26-1-10867-5-0049 ผลิตจากโรงงานมาตรฐาน GMP ครับ
BLB U ไม่ใช่ยานะครับ ใช้แทนยาที่หมอให้ไม่ได้ ถ้าคุณเป็นโรคตับ โรคไต หรือทานยาละลายลิ่มเลือดอยู่ ผมไม่แนะนำให้ทานครับ
ดูรายละเอียด BLB Uอ่านต่อ
โล่งแป๊บเดียว แล้วกลับมาแน่นอีก
พ่นแล้วโล่งได้ไม่กี่ชั่วโมง โดยเฉพาะตอนกลางคืน แบบนี้แปลว่ายายังทำงานอยู่นะครับ แต่ช่วงที่โล่งยาวหรือสั้น มันบอกได้ว่าโรคยังคุมอยู่ หรือเริ่มคุมไม่อยู่แล้ว
นอนราบไม่ได้ ต้องนั่งหลับทุกคืน
นอนราบแล้วหายใจไม่สุด ต้องหนุนหมอนสูง หรือนั่งหลับ เป็นเพราะอวัยวะในท้องดันกระบังลมขึ้นไปเบียดปอดที่พองค้างอยู่แล้วครับ ผมบอกไว้ว่าระหว่างนี้ช่วยตัวเองยังไง และแบบไหนต้องรีบบอกหมอ
ทำไมออกแรงนิดเดียวก็เหนื่อยจัด
ทำไมทำงานใช้แรงแล้วเหนื่อยเร็วกว่าเมื่อก่อน ผมมี 5 วิธีผ่อนแรงในชีวิตประจำวัน ที่คนเป็นถุงลมโป่งพองใช้กันจริงๆ ไม่ต้องทนฝืนทำจนหอบครับ