เสียงหวีดในหลอดลม ยิ่งหนาวยิ่งดัง เป็นเพราะอะไร (พร้อมบอกสิ่งที่ทำได้จริงตั้งแต่วันนี้)

"อยากให้เสียงที่ดังมันหายไปค่ะ จะได้นอนหลับสนิท" คุณ พ. พิมพ์มาบอกผมเมื่อ 13 มกราคมที่ผ่านมาครับ ก่อนหน้านั้นแกเล่าว่า "ตอนนี้คือหายใจดังอย่างเดียวค่ะที่หลอดลมค่ะ"

คุณเคยเป็นแบบนี้ไหมครับ หรือคนที่บ้านเป็นอยู่

คุณ พ. ยังนอนหลับได้อยู่นะครับ ไม่ได้หายใจไม่ออก แค่เสียงมันดังจนรบกวนตัวเอง "แต่ก็นอนได้อยู่แต่เสียงรบกวนทำให้นอนไม่ค่อยหลับ" แล้วที่น่าสนใจคือแกบอกผมว่า "ช่วงหน้าร้อนก็ไม่เป็นนะคะเป็นแต่ช่วงหน้าหนาวนี้แหละค่ะ"

"ตอนนี้คือหายใจดังอย่างเดียวค่ะที่หลอดลมค่ะ"

คุณ พ.

ตอนนั้นแกยังไม่รู้แน่ชัดว่าตัวเองเป็นโรคอะไร มีแค่ประวัติแพ้อากาศมาก่อน ผมเลยไม่ฟันธงให้แกว่าเป็นถุงลมโป่งพองหรือเปล่าครับ เพราะเสียงหวีดแบบนี้เกิดได้จากหลายสาเหตุ

ถ้าเป็นเคสคุณ พ. ผมดูแลแบบนี้ครับ

ทำไมหายใจถึงมีเสียงหวีด

เวลาลมหายใจต้องบีบผ่านหลอดลมที่แคบกว่าปกติ มันจะเกิดเสียงขึ้นมา เหมือนเป่าลมผ่านหลอดเล็กๆ ยิ่งช่องแคบมากเท่าไหร่ เสียงจะยิ่งแหลมและดังขึ้นเท่านั้นครับ

ทำไมพอหน้าหนาวเสียงถึงดังขึ้น

1. กล้ามเนื้อรอบหลอดลมหดตัวเอง

อากาศเย็นทำให้กล้ามเนื้อรอบหลอดลมหดตัวโดยอัตโนมัติ เป็นกลไกที่ร่างกายพยายามเก็บความร้อนเอาไว้ หลอดลมจึงแคบลงกว่าช่วงอื่นของปี

2. เสมหะเหนียวข้นขึ้น

อากาศเย็นและแห้งยังทำให้เสมหะเหนียวข้นขึ้นด้วย พอมันไปอุดอยู่ในช่องที่แคบอยู่แล้ว เสียงเลยดังกว่าเดิมมาก

สิ่งที่ทำได้จริงตั้งแต่วันนี้

1. ปิดจมูกปิดปากก่อนออกจากบ้านตอนเช้ามืดหรือตอนดึก

ใช้ผ้าพันคอหรือหน้ากากปิดไว้ก่อน ให้ลมที่หายใจเข้าอุ่นขึ้นสักหน่อยก่อนจะถึงหลอดลม

2. จิบน้ำอุ่นบ่อยๆ ตลอดวัน

ช่วยให้เสมหะไม่เหนียวจนไปอุดช่องที่แคบอยู่แล้ว

3. เพิ่มความชื้นในห้องนอน

ถ้าห้องนอนแห้งมากช่วงหน้าหนาว ลองวางน้ำไว้ในห้องหรือใช้เครื่องเพิ่มความชื้นดู ช่วยได้เยอะครับ

4. เปลี่ยนท่านอน

ลองหนุนหมอนให้สูงขึ้นอีกนิด หรือนอนตะแคงแทนนอนหงายราบ จะช่วยให้ทางเดินหายใจเปิดกว้างขึ้น เสียงจะเบาลงกว่าเดิม ถ้านอนราบแล้วอึดอัดจนต้องลุกนั่งเลย ผมเล่าเรื่องนี้แยกไว้ในนอนราบไม่ได้ ต้องนั่งหลับทุกคืน

แบบไหนต้องรีบไปหาหมอ

เสียงหวีดแบบนี้เกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งแพ้อากาศ หอบหืด หรือถุงลมโป่งพอง ควรไปให้หมอฟังเสียงปอดด้วยเครื่องฟังตรวจให้ชัดๆ จะได้รู้ต้นเหตุจริงๆ แล้วดูแลได้ตรงจุดครับ ถ้าอยากรู้ว่าหมอมีวิธีตรวจให้ชัดกว่านี้ยังไง ผมเล่าไว้ในเป่าปอด คือการตรวจอะไร

คำถามที่คนทักมาถามบ่อย

เสียงหวีดแบบนี้ ต้องเป็นถุงลมโป่งพองไหม?

เป็นได้ครับ แต่ไม่เสมอไป เสียงหวีดเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งแพ้อากาศ หอบหืด หรือถุงลมโป่งพอง ต้องให้หมอฟังเสียงปอดถึงจะรู้ชัด ถ้าอยากรู้ว่าถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไรกันแน่ ผมเล่าไว้ในถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

ทำไมหน้าร้อนไม่เป็น มาเป็นเอาหน้าหนาว?

เพราะอากาศเย็นทำให้หลอดลมหดตัวและเสมหะเหนียวข้นขึ้น สองอย่างนี้ไม่เกิดตอนหน้าร้อน เสียงเลยเบาหรือไม่มีเลยในช่วงนั้น

ใส่หน้ากากช่วยได้จริงไหม?

ช่วยได้ครับ โดยเฉพาะตอนเช้ามืดหรือตอนดึกที่อากาศเย็นที่สุด หน้ากากหรือผ้าพันคอจะช่วยอุ่นลมที่หายใจเข้าก่อนถึงหลอดลม

แล้วคุณหละ..?

คุณเคยได้ยินเสียงหายใจตัวเองดังจนคนข้างๆ ได้ยิน หรือดังจนรบกวนการนอนของตัวเองบ้างไหมครับ มาแชร์ประสบการณ์กันได้นะครับ ^_^

ทักมาเล่าให้ผมฟังใน Messenger

ถ้ามีคนในครอบครัวเป็นถุงลมโป่งพอง ส่งบทความนี้ให้เค้าอ่านด้วยนะครับ

คำพูดทั้งหมดในบทความนี้มาจากข้อความที่คนทักมาปรึกษาผมจริง ไม่ระบุชื่อเต็มและที่อยู่ · บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล เรื่องยาทุกอย่างต้องผ่านหมอที่ดูแลคุณอยู่

อ่านต่อ

รู้จักโรค

ถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

พาไปดูข้างในปอดตั้งแต่ต้นจนจบ ปอดปกติทำงานยังไง ถุงลมโป่งพองเข้าไปทำอะไรตรงไหน ทำไมถึงหอบ แล้วทำไมถึงไม่หายขาด ผมเล่าเป็นภาพ ไม่ใช้ศัพท์หมอครับ

ตรวจวินิจฉัย

หมอบอกว่า "สันนิษฐาน" แปลว่าเป็นแล้วหรือยัง

หมอสันนิษฐานว่าเป็นถุงลมโป่งพอง เอกซเรย์ปอดเจอฝ้า แบบนี้แปลว่าเป็นแน่แล้วหรือยัง ผมเล่าให้ฟังว่าเอกซเรย์บอกอะไรได้บ้าง ทำไมต้องเป่าปอด ไปแล้วต้องทำอะไรทีละขั้น และใครควรไปเป่า

อาการ

นอนราบไม่ได้ ต้องนั่งหลับทุกคืน

นอนราบแล้วหายใจไม่สุด ต้องหนุนหมอนสูง หรือนั่งหลับ เป็นเพราะอวัยวะในท้องดันกระบังลมขึ้นไปเบียดปอดที่พองค้างอยู่แล้วครับ ผมบอกไว้ว่าระหว่างนี้ช่วยตัวเองยังไง และแบบไหนต้องรีบบอกหมอ