ไอเยอะจนเหนื่อย แต่กลัวอายมากกว่าตอนไอต่อหน้าคนอื่น (วิธีไอให้โล่งตั้งแต่เช้า)

"ขอแต่มันไม่เหนื่อยไม่อายก็พอครับ ไอเยอะๆมันเหนื่อยครับ มีเสมหะด้วย พักจมูกด้วย" คุณ ช. พิมพ์มาบอกผมเมื่อ 18 กันยายนที่ผ่านมาครับ แกเป็นถุงลมโป่งพองอยู่

คุณเคยเป็นแบบนี้ไหมครับ หรือคนที่บ้านเป็นอยู่

คุณ ช. ไม่ได้เล่าอายุหรือเป็นมากี่ปีให้ผมฟังเลยครับ มีแค่ประโยคนี้ประโยคเดียว แต่เท่านี้ก็พอให้ผมรู้แล้วว่าแกกำลังสู้กับอะไรอยู่ ไอเยอะ มีเสมหะ แล้วก็มีอาการคัดจมูกร่วมด้วย เป็นชุดอาการที่คนเป็นถุงลมโป่งพองเจอกันเกือบทุกคน

"ไอเยอะๆมันเหนื่อยครับ มีเสมหะด้วย พักจมูกด้วย"

คุณ ช.

ถ้าเป็นเคสคุณ ช. ผมดูแลแบบนี้ครับ

ทำไมไอหนักสุดตอนเช้ามืด

ในหลอดลมของเราจะมีขนเล็กๆ คอยโบกดันเสมหะออกตลอดเวลา แต่พอเรานอนทั้งคืน ขนเล็กๆ พวกนี้จะทำงานช้าลง เสมหะเลยสะสมค้างอยู่ข้างในทั้งคืน พอตื่นมาร่างกายก็พยายามไอขับออกทีเดียวหนักๆ

นี่แหละครับคือเหตุผลที่คนเป็นถุงลมโป่งพองส่วนใหญ่ไอหนักที่สุดตอนเช้ามืดหลังตื่นนอน ไม่ใช่เพราะอาการแย่ลง แต่เป็นเรื่องปกติของโรคที่เกิดจากหลอดลมตันด้วยเสมหะ ซึ่งเป็นหนึ่งใน3 แบบที่ทำให้หลอดลมตัน ส่วนถุงลมที่พังไปแล้วมันพังยังไง ผมเล่าไว้ในถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

เทคนิคไอให้โล่งตั้งแต่เช้า ก่อนออกจากบ้าน

แทนที่จะปล่อยให้ไอกระจายไปทั้งวันตอนอยู่ข้างนอก ลองไอให้มันโล่งตั้งแต่เช้าก่อนออกจากบ้านครับ

1. หายใจเข้าลึกๆ แล้วไอสั้นแรง 2 ครั้งติด

สูดเข้าลึกๆ กลั้นไว้สัก 2-3 วินาที แล้วไอแรงๆ สั้นๆ 2 ครั้งติดกัน ทำซ้ำสัก 3-4 รอบ

2. นั่งโน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อยตอนไอ

ท่านี้ขับเสมหะออกง่ายกว่านั่งตัวตรงเฉยๆ

3. จิบน้ำอุ่นตามสักแก้ว

น้ำอุ่นช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้น ขับออกง่ายขึ้นเยอะครับ

ทำแบบนี้เป็นกิจวัตรทุกเช้า เสมหะที่ค้างจะถูกขับออกไปตั้งแต่อยู่บ้าน พอออกไปข้างนอกแล้วไอน้อยลงมากครับ ไม่ได้หายไปเลยนะครับ แต่ลดความถี่ลงได้จริง

ของพกติดตัวให้ไม่ต้องกังวล

เรื่องความอาย ไม่ผิดเลยที่รู้สึกแบบนี้

ไม่ผิดเลยครับที่รู้สึกอาย เพราะเหนื่อยเป็นเรื่องที่คนรอบข้างเข้าใจได้ไม่ยาก แต่อายเป็นเรื่องที่ไม่มีใครพูดถึง ลองนึกภาพเวลานั่งกินข้าวกับครอบครัว นั่งรถเมล์ หรือคุยงานกับใครสักคน แล้วจู่ๆ ก็ไอขึ้นมาไม่หยุด คนเป็นโรคนี้หลายคนบอกผมว่า กลัวคนมองว่าเป็นโรคติดต่อ กลัวทำให้คนอื่นอึดอัด สุดท้ายเลยเลือกที่จะไม่ออกจากบ้านไปเลยดีกว่า

ลองบอกคนใกล้ตัวหรือคนที่ต้องเจอกันบ่อยๆ ไว้ล่วงหน้าสักคำว่า "ผมไอเพราะโรคปอด ไม่ได้ติดต่อกันนะ" ส่วนใหญ่พอรู้ที่มาแล้วจะเข้าใจและไม่มองแปลกๆ อย่างที่กลัวไว้เลยครับ แล้วความกังวลที่ลดลงก็ช่วยให้ไอน้อยลงไปด้วย เพราะความเครียดเองก็เป็นตัวกระตุ้นให้ไอถี่ขึ้นเหมือนกัน

คำถามที่คนทักมาถามบ่อย

ไอเยอะแบบนี้ติดต่อคนอื่นได้ไหม?

ไม่ติดต่อครับ ถุงลมโป่งพองไม่ใช่โรคติดเชื้อ ไม่แพร่จากคนสู่คนเหมือนหวัดหรือวัณโรค ที่ไอเยอะเป็นเพราะเสมหะที่ค้างอยู่ในหลอดลมของตัวเอง ไม่ได้มีเชื้ออะไรแพร่ไปให้คนอื่นเลย

ทำไมไอหนักตอนเช้าโดยเฉพาะ ตอนกลางวันไม่ค่อยไอ?

เพราะตลอดคืนที่นอน ขนกวาดเล็กๆ ในหลอดลมที่คอยดันเสมหะออกจะทำงานช้าลง เสมหะเลยสะสมค้างอยู่ข้างในทั้งคืน พอตื่นมาร่างกายก็พยายามไอขับออกทีเดียวหนักๆ ถ้าอยากรู้ว่าทำไมกลางคืนกับเช้ามืดเป็นช่วงที่หนักที่สุดของโรคนี้ ผมเล่าไว้ละเอียดในพ่นแล้วโล่งแป๊บเดียว

ดื่มน้ำอุ่นช่วยเสมหะได้จริงไหม?

ช่วยครับ น้ำอุ่นช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้น ขับออกง่ายขึ้น ลองจิบตามหลังทำเทคนิคไอตอนเช้าดูได้เลยครับ

แล้วคุณหละ..?

คุณเคยรู้สึกอายเวลาไอเยอะๆ ต่อหน้าคนอื่นไหมครับ มาแชร์ประสบการณ์กันได้นะครับ ^_^

ทักมาเล่าให้ผมฟังใน Messenger

ถ้ามีคนในครอบครัวเป็นถุงลมโป่งพอง ส่งบทความนี้ให้เค้าอ่านด้วยนะครับ

คำพูดทั้งหมดในบทความนี้มาจากข้อความที่คนทักมาปรึกษาผมจริง ไม่ระบุชื่อเต็มและที่อยู่ · บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล เรื่องยาทุกอย่างต้องผ่านหมอที่ดูแลคุณอยู่

อ่านต่อ

เริ่มอ่านที่นี่

พ่นยามาตั้งนาน ทำไมยังไม่ดีขึ้นสักที

พ่นยาแล้วโล่งแป๊บเดียว เดี๋ยวก็กลับมาเหนื่อยอีก ไม่ใช่เพราะคุณใช้ยาผิดนะครับ ผมเล่าไว้ว่ายาพ่นแก้อะไรได้ แก้อะไรไม่ได้ แล้วอีกครึ่งที่เหลือเราทำเองได้ยังไง

อาการ

โล่งแป๊บเดียว แล้วกลับมาแน่นอีก

พ่นแล้วโล่งได้ไม่กี่ชั่วโมง โดยเฉพาะตอนกลางคืน แบบนี้แปลว่ายายังทำงานอยู่นะครับ แต่ช่วงที่โล่งยาวหรือสั้น มันบอกได้ว่าโรคยังคุมอยู่ หรือเริ่มคุมไม่อยู่แล้ว

รู้จักโรค

ถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

พาไปดูข้างในปอดตั้งแต่ต้นจนจบ ปอดปกติทำงานยังไง ถุงลมโป่งพองเข้าไปทำอะไรตรงไหน ทำไมถึงหอบ แล้วทำไมถึงไม่หายขาด ผมเล่าเป็นภาพ ไม่ใช้ศัพท์หมอครับ