ใกล้ผ่าตัด เป็นถุงลมโป่งพองอยู่ ต้องบอกหมอว่าอะไรบ้าง (3 เรื่องต้องบอกหมอก่อนผ่าตัด)

"มันจะมีผลกระทบกับการผ่าตัดตาไม่ครับคุณ" คุณ ป. ถามผมแบบนี้ครับ ช่วงที่แกมีนัดผ่าตัดลอกตาต้อ แกเป็นถุงลมโป่งพองมา 10 กว่าปีแล้ว อาการไม่หนักมาก ใช้ยาพ่นป้องกันตามที่หมอสั่งวันละครั้ง ใช้ชีวิตได้เกือบปกติ แกบอกผมว่า "ถ้าไม่ทำงานหนักแะไม่เหนื่อยมันไม่หอบครับ"

คุณเคยเป็นแบบนี้ไหมครับ หรือคนที่บ้านเป็นอยู่

ไม่ว่าจะผ่าตัดตา ผ่าตัดฟัน หรือผ่าตัดเล็กๆที่ดูไม่เกี่ยวกับปอดเลย เรื่องที่คุณ ป. ถามมานี่แหละครับ ที่หลายคนก็สงสัยเหมือนกันแต่ไม่กล้าถาม

"มันจะมีผลกระทบกับการผ่าตัดตาไม่ครับคุณ"

คุณ ป. · เป็นถุงลมโป่งพองมา 10 กว่าปี

ถ้าเป็นเคสคุณ ป. ผมดูแลแบบนี้ครับ

ทำไมผ่าตัดตาหรือผ่าตัดฟัน ก็ต้องบอกเรื่องปอดด้วย

หลายคนคิดแบบคุณ ป. ว่าผ่าตัดตาไม่เกี่ยวกับปอดเลย ไม่ต้องบอกหมอเรื่องถุงลมโป่งพองหรือยาพ่นที่ใช้อยู่ก็ได้ กลัวดูยุ่งยากเกินจำเป็น แต่จริงๆไม่ใช่แบบนั้นเลยครับ

ตอนดมยาหรือฉีดยาชา ทีมผ่าตัดต้องคุมเรื่องการหายใจของเราไปด้วย ถ้าไม่รู้ล่วงหน้าว่าเรามีปอดที่อ่อนแอกว่าคนทั่วไป ก็เตรียมตัวไม่ได้ ถ้าอยากรู้ว่าทำไมปอดของคนเป็นถุงลมโป่งพองถึงอ่อนแอกว่าคนทั่วไป ผมเล่าไว้ในถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร ครับ

สมมติมีคนสองคนเป็นถุงลมโป่งพองเหมือนกัน กำลังจะผ่าตัดเล็กๆเหมือนกัน

คนแรก พอถึงเวลาดมยาหรือฉีดยาชา ทีมผ่าตัดไม่รู้ล่วงหน้าว่าต้องระวังเรื่องการหายใจเป็นพิเศษ ส่วนคนที่สอง ทีมแพทย์เตรียมตัวได้ ดูแลเรื่องการหายใจให้เหมาะกับปอดที่อ่อนแอกว่าคนทั่วไป

ผมไม่โกหกคุณนะครับ บางทีเราอายที่จะพูดเรื่องยาพ่นหรือของเสริมสุขภาพเล็กๆน้อยๆ กลัวหมอมองว่าเรื่องมากหรือป่วยหลายโรคจนดูยุ่งยาก เลยเลือกจะไม่พูดดีกว่า แต่ถ้าเป็นผม ผมเลือกเป็นคนที่สองครับ เพราะความปลอดภัยตอนผ่าตัดสำคัญกว่าความเขินอายตรงนั้นมากครับ

3 เรื่องที่ต้องบอกหมอให้ครบ ก่อนขึ้นเตียงผ่าตัด

1. เป็นถุงลมโป่งพองมานานแค่ไหน

บอกตามจริงครับ เป็นมาปีเดียวหรือเป็นมาสิบกว่าปีก็บอกไปตามนั้น หมอใช้ข้อมูลนี้ประเมินว่าปอดเราน่าจะอ่อนแอกว่าคนทั่วไปแค่ไหน

2. ยาพ่นที่ใช้อยู่มีตัวไหนบ้าง

ไม่ต้องจำสีหลอด บอกชื่อยาที่พิมพ์อยู่บนหลอดจะตรงที่สุด ถ้ายังแยกไม่ออกว่าหลอดไหนเป็นหลอดพ่นประจำ หลอดไหนเป็นหลอดฉุกเฉิน ผมเล่าวิธีดูไว้ในยาพ่นสีฟ้ากับสีส้มต่างกันยังไง ครับ

3. วิตามิน สมุนไพร หรือของเสริมสุขภาพที่ทานอยู่มีอะไรบ้าง

ไม่ว่าจะเป็นของเล็กๆที่คิดว่าไม่เกี่ยวอะไรกับการผ่าตัดเลยก็บอกไปด้วยครับ ให้หมอเป็นคนตัดสินว่าอะไรต้องหยุดก่อนผ่าตัด อะไรทานต่อได้ตามปกติ ไม่ใช่เราเดาเอาเองว่าเกี่ยวหรือไม่เกี่ยว

หลังผ่าตัด แบบนี้ต้องรีบบอกหมอ

คำถามที่คนทักมาถามบ่อย

ผ่าตัดเล็กๆ อย่างผ่าตัดฟัน ต้องบอกหมอด้วยไหม?

ต้องบอกครับ ไม่ว่าจะผ่าตัดเล็กหรือใหญ่แค่ไหน กฎข้อเดียวเหมือนกันคือบอกให้ครบ 3 เรื่อง ไม่ใช่เราเดาเองว่าเรื่องนี้เกี่ยวหรือไม่เกี่ยวกับปอด

ไม่บอกหมอ จะเกิดอะไรขึ้น?

ทีมผ่าตัดจะไม่รู้ล่วงหน้าว่าต้องระวังเรื่องการหายใจเป็นพิเศษ พอถึงเวลาดมยาหรือฉีดยาชาก็เตรียมตัวไม่ทัน

ใครเป็นคนตัดสินว่าต้องหยุดยาหรือของเสริมสุขภาพอะไรก่อนผ่าตัด?

หมอเป็นคนตัดสินครับ หน้าที่ของเราคือบอกให้ครบทุกอย่างตามจริง ไม่ใช่เดาเองว่าตัวไหนต้องหยุด ตัวไหนทานต่อได้

แล้วคุณหละ..?

ถ้าใกล้ๆนี้คุณหรือคนที่บ้านมีนัดผ่าตัดอะไรสักอย่าง บอกหมอเรื่องถุงลมโป่งพองไปหมดแล้วหรือยังครับ มาเล่าให้ฟังหน่อยได้นะครับ ^_^

ทักมาเล่าให้ผมฟังใน Messenger

ถ้ามีคนในครอบครัวเป็นถุงลมโป่งพอง ส่งบทความนี้ให้เค้าอ่านด้วยนะครับ

คำพูดทั้งหมดในบทความนี้มาจากข้อความที่คนทักมาปรึกษาผมจริง ไม่ระบุชื่อเต็มและที่อยู่ · บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล เรื่องยาทุกอย่างต้องผ่านหมอที่ดูแลคุณอยู่

อ่านต่อ

เรื่องยา

ยาพ่นสีฟ้ากับสีส้ม ต่างกันยังไง

สีของหลอดยาพ่นไม่ได้เป็นมาตรฐานอะไรเลยครับ ยาตัวเดียวกัน คนละยี่ห้อก็อาจคนละสี ผมบอกวิธีดูไว้ว่ายาที่คุณถืออยู่เป็นตัวขยายหรือตัวคุม แบบไม่ต้องดูสี

เรื่องยา

ไม่พ่นได้ไหม หยุดเองได้ไหม

อยากหยุดยาพ่น เพราะกลัวติด กลัวผลข้างเคียง หรือรู้สึกว่าดีขึ้นแล้ว เหตุผลที่คนอยากหยุดมีอยู่ 4 ข้อ และทุกข้อมีทางที่ดีกว่าการหยุดเองครับ

รู้จักโรค

ถุงลมโป่งพองเกิดจากอะไร

พาไปดูข้างในปอดตั้งแต่ต้นจนจบ ปอดปกติทำงานยังไง ถุงลมโป่งพองเข้าไปทำอะไรตรงไหน ทำไมถึงหอบ แล้วทำไมถึงไม่หายขาด ผมเล่าเป็นภาพ ไม่ใช้ศัพท์หมอครับ